Zaawansowane zarządzanie ryzykiem
Korelacje i zarządzanie ryzykiem
Rynki finansowe rzadko poruszają się całkowicie niezależnie od siebie. Trend na jednym aktywie często wpływa na ruchy innych – jedne ceny rosną, inne spadają.
Zjawisko to nazywane jest korelacją rynkową (market correlation). Może ono pomóc w identyfikowaniu okazji, ale może też zwiększyć ryzyko, jeśli nie zarządzasz nim świadomie. Zrozumienie korelacji to ważny krok w kierunku redukcji całkowitego ryzyka portfela.
Czym jest korelacja rynkowa?
Korelacja rynkowa mierzy, jak bardzo aktywa poruszają się względem siebie.Korelacja rynkowa to miara określająca, w jakim stopniu różne aktywa poruszają się względem siebie.
Korelację można analizować na poziomie konkretnych rynków, branż lub całych klas aktywów.
- 100% korelacja – aktywa poruszają się zawsze w tym samym kierunku (tzw. korelacja doskonała)
- 0% korelacja – brak zależności między aktywami
- -100% korelacja – aktywa poruszają się zawsze w przeciwnych kierunkach

Przykład: Indeks FTSE 100 i kontrakt CFD na FTSE 100 powinny mieć korelację 100%, ponieważ CFD odwzorowuje ruchy instrumentu bazowego.
Z kolei korelacja na poziomie 50% oznacza, że dwa rynki zazwyczaj poruszają się w tym samym kierunku, ale nie zawsze w idealnej synchronizacji.
Akcje spółek z tego samego sektora często wykazują bardzo wysoki poziom korelacji, co może utrudniać znalezienie waloru, który zachowuje się lepiej niż jego konkurenci. Podobnie pary walutowe często są ze sobą silnie skorelowane – szczególnie te, które zawierają dolara amerykańskiego (USD).
Typy korelacji
Wyróżniamy trzy podstawowe typy korelacji rynkowej:
- Korelacja dodatnia – rynki poruszają się w tym samym kierunku
- Korelacja ujemna – rynki poruszają się w przeciwnych kierunkach
- Brak korelacji – między rynkami nie występuje żadna zależność
|
-60% do -100% |
-20% do -60% |
-20% do 20% |
20% do 60% |
60% do 100% |
|
Silna ujemna korelacja |
Słaba ujemna korelacja |
Brak istotnej korelacji |
Słaba dodatnia korelacja |
Silna dodatnia korelacja |
Dlaczego korelacje są ważne
Korelacje mogą mieć istotny wpływ na ogólny poziom ryzyka oraz wynik finansowy, przede wszystkim dlatego, że działają przeciwko dywersyfikacji – co oznacza, że ruch jednego rynku przeciwko Tobie może wpłynąć na cały portfel.
Na przykład, jeśli masz otwarte pozycje krótkie na dwóch rynkach o dodatniej korelacji na poziomie 75%, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że trend spadkowy na jednym z nich doprowadzi do podobnego ruchu na drugim.
W takim przypadku ryzykujesz utratę kapitału przypisanego do obu pozycji, jeśli jeden z rynków zacznie poruszać się w niekorzystnym kierunku. Oznacza to, że całkowite ryzyko wynikające z transakcji może być wyższe, niż początkowo zakładałeś.
Jeśli masz wiele skorelowanych pozycji, całkowite ryzyko na poziomie portfela może być znacznie większe, niż Ci się wydaje. Dlatego zawsze warto zbadać, które rynki są ze sobą powiązane, a które mogą realnie zwiększyć dywersyfikację.
Zarabianie na korelacjach
Korelacje można również wykorzystać do osiągania zysków. Jedna ze strategii handlu akcjami polega na znajdowaniu skorelowanych spółek i monitorowaniu ich ruchów cenowych. Jeśli jedna z akcji zacznie odbiegać od pozostałych, można zająć pozycję, zakładając jej powrót do normy.
Zmienność może mieć wpływ na korelacje. W okresach wysokiej zmienności rynki mają tendencję do większej korelacji – co może zwiększyć ogólne ryzyko inwestycyjne.
Kilka kluczowych korelacji rynkowych
Niektóre korelacje są tymczasowe, inne utrzymują się przez lata i wszystko wskazuje na to, że będą trwać dalej. Oto kilka powszechnie spotykanych przykładów, na które warto zwrócić uwagę podczas handlu:
1. USD i złoto
Być może najbardziej znana korelacja to ta pomiędzy dolarem amerykańskim a złotem. Złoto jest wyceniane w dolarach, więc jego cena jest silnie uzależniona od siły tej waluty. Gdy wartość USD rośnie, cena złota często spada – to przykład silnej ujemnej korelacji.
2. AUD/USD i miedź
Wiele par walutowych jest ściśle skorelowanych z surowcami. Dzieje się tak zazwyczaj wtedy, gdy gospodarka danego kraju opiera się na eksporcie surowców. Australia, na przykład, czerpie znaczną część swojego bogactwa z wydobycia metali. W związku z tym kurs AUD/USD często porusza się zgodnie z cenami miedzi.
3. USD/NOK i ropa Brent
Z kolei USD/NOK wykazuje odwrotną korelację z ceną ropy Brent. Dlaczego? Ponieważ Norwegia jest jednym z największych eksporterów ropy Brent, która w 2018 roku stanowiła około 18% jej PKB.
4. Akcje i surowce
Jeśli działalność spółki opiera się na konkretnym surowcu, to jej cena akcji będzie z dużym prawdopodobieństwem skorelowana z jego ceną. Linie lotnicze, na przykład, zużywają ogromne ilości ropy. Kiedy ceny ropy są wysokie, firmy te mogą ponosić straty, co znajduje odzwierciedlenie na rynku.
Z drugiej strony górnicy osiągają większe zyski, gdy ceny metali rosną. Niektórzy traderzy wykorzystują to jako pośrednią formę ekspozycji na rynek metali – zamiast inwestować w surowce, kupują akcje spółek wydobywczych.