Zarządzanie ryzykiem

Ryzyko jest nieodłącznym elementem codziennego handlu – bez zaangażowania kapitału nie ma możliwości osiągnięcia zysków. Na szczęście współcześni traderzy mają do dyspozycji szereg narzędzi, które pomagają im kontrolować ryzyko podczas zarządzania pozycjami.

Czym jest ryzyko w handlu?

Ryzyko w tradingu to możliwość, że zwrot z danej transakcji będzie niższy niż oczekiwany. Może to oznaczać konieczność zamknięcia pozycji poniżej planowanego poziomu zysku, a w skrajnym przypadku – utratę całego zainwestowanego kapitału.

Żaden trader nie podejmuje zawsze trafnych decyzji. Dlatego tak istotne jest opracowanie kompleksowego planu zarządzania ryzykiem – szczególnie przy wykorzystaniu dźwigni finansowej, która potęguje zarówno zyski, jak i straty.

Trzy główne rodzaje ryzyka:

1. Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe to możliwość, że transakcje przyniosą niższy zysk (lub stratę) w wyniku niekorzystnych ruchów cenowych. Jest to najczęstszy typ ryzyka, któremu traderzy poświęcają najwięcej uwagi.

Jednym ze sposobów na ograniczenie tego ryzyka jest zrozumienie czynników wpływających na ceny aktywów, którymi handlujesz. Jeśli inwestujesz w akcje, warto poznać wpływ stóp procentowych, kursów walutowych i innych zmiennych makroekonomicznych.

Niektóre czynniki są oczywiste, inne mniej – dlatego nawet jeśli dobrze znasz dany rynek, warto korzystać ze zleceń stop loss i take profit.

2. Ryzyko płynności

Ryzyko płynności występuje wtedy, gdy nie możesz zamknąć pozycji tak szybko, jak byś chciał. Może to negatywnie wpłynąć na Twój zysk lub prowadzić do straty.

Załóżmy, że posiadasz akcje spółki XYZ & Co., która nie cieszy się dużym zainteresowaniem inwestorów. Gdy chcesz zamknąć pozycję z powodu niezadowalającej stopy zwrotu, okazuje się, że brakuje chętnych na zakup tych akcji. W efekcie musisz sprzedać je ze stratą.

Ryzyko płynności jest mniejsze przy handlu CFD lub walutami (forex) za pośrednictwem dostawcy płynności, takiego jak FOREX.com – ponieważ nie posiadasz fizycznie aktywów, nie musisz szukać kontrahenta dla każdej pozycji.

3. Ryzyko systemowe

Ryzyko systemowe to zagrożenie, że problemy w szeroko pojętym systemie finansowym wpłyną negatywnie na Twój portfel.

Klasyczny przykład to globalny krach giełdowy. W takim scenariuszu spadają indeksy i akcje na całym świecie, co z kolei przekłada się na inne klasy aktywów. W odróżnieniu od ryzyka rynkowego, tutaj problemy są powszechne i systemowe.

Jednym ze sposobów ograniczenia ryzyka systemowego jest dywersyfikacja. Rozproszenie kapitału pomiędzy różne klasy aktywów i gospodarki może stanowić zabezpieczenie w razie krachu. Należy jednak pamiętać o dokładnym zbadaniu każdego rynku przed podjęciem decyzji.

Tworzenie planu zarządzania ryzykiem

Kluczem do kontrolowania każdego rodzaju ryzyka jest opracowanie skutecznego planu zarządzania ryzykiem. Dobry plan powinien obejmować strategię wyjścia z pozycji, ustalanie wielkości pozycji oraz metody wyboru okazji inwestycyjnych.

Strategia wyjścia

Zanim otworzysz jakąkolwiek pozycję, powinieneś wiedzieć, gdzie znajduje się Twój „punkt bólu” – czyli maksymalna strata, którą jesteś w stanie zaakceptować. Regularne przekraczanie tego poziomu to prosta droga do porażki.

Określ, ile maksymalnie możesz stracić na jednej transakcji i trzymaj się zasady jej zamykania, gdy strata osiągnie ten poziom. Częstym błędem jest trzymanie stratnych pozycji z nadzieją, że sytuacja się odwróci. Dobry plan zarządzania ryzykiem pomoże uniknąć tego typu zachowań.

Warto rozważyć ustawianie stop lossów na każdej pozycji.

Wielkość pozycji

Profesjonalni traderzy dużą wagę przywiązują do odpowiedniego ustalania wielkości pozycji – czyli tego, jaką część kapitału przeznaczyć na konkretną transakcję.

Przed otwarciem pierwszej transakcji na realnym rynku warto określić właściwą wielkość pozycji w stosunku do kapitału na rachunku. To pozwala lepiej kontrolować i mierzyć ryzyko.

Dla przykładu, konto o wartości 10 000 euro będzie obsługiwać inne pozycje niż konto z 1 000 000 euro. Jednak niezależnie od wielkości kapitału, kontrolowanie rozmiaru pozycji pomaga uniknąć dużych strat.

Wybór transakcji

Zamiast wchodzić na rynek impulsywnie, każdą okazję należy dokładnie przeanalizować i rozważyć.

Oznacza to przygotowanie szczegółowego planu tradingowego i konsekwentne trzymanie się go. Staraj się unikać przypadkowego zawierania transakcji pod wpływem emocji – ekscytacji, chciwości lub strachu.

Fakt, że rynek dynamicznie porusza się w jednym kierunku, nie zawsze jest racjonalnym powodem do otwarcia pozycji.

Tworzenie planu tradingowego omówimy szczegółowo w kursie Techniki skutecznych traderów.

5 kluczowych zasad do zapamiętania

1. Handluj zgodnie z aktualnym trendem
   Wybierz ścieżkę najmniejszego oporu i podążaj za kierunkiem rynku.
2. Ustal strategię wejścia i wyjścia z transakcji
   Szczegółowy plan definiuje parametry otwarcia i zamknięcia pozycji, eliminując niepewność.
3. Zawsze miej na uwadze ryzyko i reaguj zdecydowanie
   Dyscyplina w ochronie kapitału pozwala przetrwać trudne okresy i handlować dalej.
4. Kieruj się rozsądkiem, nie emocjami
   Emocje takie jak ekscytacja, chciwość czy strach często prowadzą do błędnych decyzji.
5. Unikaj handlu tuż przed publikacją ważnych danych
   Wokół wydarzeń makroekonomicznych rynek może być bardzo zmienny, a ceny mogą gwałtownie się wahać.